ภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) สำหรับร้านค้า

ร้านไม่ได้จ่าย VAT เอง แต่เก็บแทนรัฐแล้วนำส่ง — หน้านี้อธิบายว่าต้องจดเมื่อไร คิดย้อนกลับจากราคาที่ติดป้ายยังไง และทำไมต้นทุนที่รวม VAT ทำให้กำไรที่เห็นผิด

ภาพหน้าปกบทความ
พนักงานส่งใบเสร็จให้ลูกค้า
ใบเสร็จทุกใบคือภาษีขายที่ร้านเก็บแทนรัฐ และเป็นตัวเลขที่ต้องยื่น ภ.พ.30 ภาพ: Tessa Bury · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

อ่านก่อน อัตราภาษีมูลค่าเพิ่มปัจจุบันอยู่ที่ 7% ตามที่มีการต่ออายุการลดอัตราเป็นระยะ ให้ยืนยันอัตราและวันครบกำหนดยื่นของปีนั้นกับกรมสรรพากรหรือผู้ทำบัญชีก่อนใช้จริง

VAT คืออะไร ในภาษาของร้าน

ภาษีมูลค่าเพิ่มไม่ใช่ต้นทุนของร้าน — ร้านเป็นคน เก็บแทนรัฐ จากลูกค้า แล้วนำส่ง สิ่งที่นำส่งคือ ภาษีขาย ที่เก็บมาได้ หัก ภาษีซื้อ ที่ร้านจ่ายไปตอนซื้อของเข้าร้าน

ตัวอย่าง เดือนนี้ขายรวม 107,000 บาท (ราคารวม VAT แล้ว) แปลว่ายอดก่อน VAT คือ 100,000 และภาษีขายคือ 7,000 · ซื้อของเข้าร้านมี 53,500 บาท (รวม VAT) แปลว่าภาษีซื้อคือ 3,500 · เดือนนี้นำส่ง 7,000 − 3,500 = 3,500 บาท

ต้องจดทะเบียน VAT เมื่อไร

เมื่อรายรับจากการขายเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับจากวันที่รายรับเกินเกณฑ์ · จดก่อนโดยสมัครใจก็ได้ มักทำเมื่อลูกค้าเป็นบริษัทที่ต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูป

จดแล้วมีหน้าที่ตามมาทันที: ออกใบกำกับภาษีทุกครั้งที่ขาย · จัดทำรายงานภาษีขายและภาษีซื้อ · ยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือน แม้เดือนนั้นจะไม่มียอดขาย

ยื่น ภ.พ.30 เมื่อไร

ยื่นกระดาษ

ภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป ที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่สาขา

ยื่นออนไลน์

e-Filing มักได้เวลาขยายเพิ่มจากกำหนดกระดาษ ให้ดูวันครบกำหนดในระบบของปีนั้น

ไม่มียอดขายก็ต้องยื่น

เดือนที่ขายไม่ได้เลยยังต้องยื่นแบบเปล่า ไม่ยื่นถือว่าผิดนัดและมีเบี้ยปรับเงินเพิ่ม

ภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย

ขอคืนหรือยกไปเครดิตเดือนถัดไปได้ ตามที่เลือกในแบบ

แม่ค้าชั่งผลไม้ให้ลูกค้าที่แผง
ราคาที่ติดป้ายในร้านไทยมักรวม VAT แล้ว การคิดต้องถอดย้อนกลับ ภาพ: PattayaPatrol · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

ราคาที่ติดป้าย รวม VAT หรือยัง

ร้านค้าปลีกในไทยตั้งราคาแบบ รวม VAT แล้ว เป็นปกติ ลูกค้าเห็นราคาเท่าไรก็จ่ายเท่านั้น สิ่งที่ต้องระวังคือการคำนวณย้อนกลับ ไม่ใช่การบวกเพิ่ม

สูตรที่ใช้บ่อย ยอดก่อน VAT = ราคารวม VAT ÷ 1.07 · VAT = ราคารวม VAT × 7 ÷ 107 · ผิดกันบ่อยเพราะเอา 7% ไปคูณราคาที่รวม VAT อยู่แล้ว ซึ่งได้ตัวเลขสูงเกินจริง

ต้นทุนก็มี VAT อยู่ในนั้น

เรื่องที่ทำให้กำไรที่เห็นผิดมากที่สุด — ราคาที่จ่ายให้ตัวแทนมักรวม VAT แล้ว ถ้าเอาราคานั้นไปหักจากยอดขายที่ถอด VAT ออกแล้ว กำไรจะดูน้อยกว่าความจริง แต่ถ้าเทียบราคารวม VAT กับราคารวม VAT กำไรจะดูมากกว่าความจริงเมื่อคิดภาษีที่ต้องนำส่ง

POSGOGO ให้กรอกต้นทุนตามที่จ่ายจริง แล้วถอด VAT ออกเองก่อนคำนวณกำไร ส่วนของที่รับมาโดยไม่มีใบกำกับภาษี — รถเร่ ตลาด ของฝากขาย — เปิดสวิตช์บอกได้รายตัวว่าไม่มี VAT ให้ถอด

คนขายจัดสินค้าที่รับมาขึ้นแผง
ของที่รับมาบางส่วนไม่มีใบกำกับภาษี จึงไม่มี VAT ให้ถอด ภาพ: PattayaPatrol · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

ใบกำกับภาษี อย่างย่อกับเต็มรูป

อย่างย่อ ใช้กับการขายปลีกให้ผู้บริโภคทั่วไป ออกจากเครื่องพิมพ์ใบเสร็จได้ · เต็มรูป ใช้เมื่อผู้ซื้อขอ ต้องมีชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ซื้อครบ ลูกค้าที่เป็นบริษัทต้องใช้แบบนี้จึงนำภาษีซื้อไปใช้ได้

ระบบออกได้ทั้งสองแบบ เก็บเลขที่เรียงต่อเนื่อง และเก็บข้อมูลผู้ซื้อไว้ให้ออกซ้ำได้ภายหลัง

สิ่งที่ระบบเตรียมให้ตอนยื่น

ยอดขายแยกภาษีขายรายวันและรายเดือน · ภาษีซื้อจากรายการรับสินค้าเข้าร้าน · รายงานที่แยก VAT ให้ครบสำหรับกรอก ภ.พ.30 · ใบกำกับภาษีอย่างย่อและแบบเต็มรูป · ส่งลิงก์รายเดือนให้ผู้ทำบัญชีเปิดดูได้โดยไม่ต้องให้รหัสเข้าระบบ หรือดาวน์โหลด CSV

ที่ระบบไม่ได้ทำ: ไม่ได้ยื่น ภ.พ.30 แทน และไม่ได้ตัดสินว่าอะไรเป็นภาษีซื้อที่ขอคืนได้ — ข้อนั้นให้ผู้ทำบัญชีดู

คำถามที่พบบ่อย

ร้านต้องจด VAT เมื่อไร

เมื่อรายรับจากการขายเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี ต้องยื่นจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่มภายใน 30 วันนับจากวันที่เกินเกณฑ์ หรือจดก่อนโดยสมัครใจก็ได้ถ้าลูกค้าต้องการใบกำกับภาษีเต็มรูป

VAT 7% คำนวณย้อนกลับจากราคารวมยังไง

ยอดก่อน VAT เท่ากับราคารวม VAT หารด้วย 1.07 และ VAT เท่ากับราคารวม VAT คูณ 7 หารด้วย 107 ที่ผิดกันบ่อยคือเอา 7% ไปคูณกับราคาที่รวม VAT อยู่แล้ว ซึ่งได้ตัวเลขสูงเกินจริง

เดือนที่ไม่มียอดขาย ต้องยื่น ภ.พ.30 ไหม

ต้องยื่น แม้ไม่มียอดขายเลยก็ต้องยื่นแบบเปล่า การไม่ยื่นถือว่าผิดนัดและมีเบี้ยปรับเงินเพิ่ม

ภาษีซื้อมากกว่าภาษีขาย ทำอย่างไร

ขอคืนภาษีหรือยกไปเป็นเครดิตในเดือนถัดไปได้ ตามที่เลือกไว้ในแบบ ภ.พ.30

ต้นทุนที่กรอกในระบบ ควรใส่ราคารวม VAT หรือไม่รวม

ใส่ราคาที่จ่ายจริงตามบิล ระบบจะถอด VAT ออกก่อนคำนวณกำไรให้เอง ส่วนของที่รับมาโดยไม่มีใบกำกับภาษี ให้เปิดสวิตช์บอกรายตัวว่าไม่มี VAT ให้ถอด

ใบกำกับภาษีอย่างย่อใช้แทนแบบเต็มรูปได้ไหม

ไม่ได้เมื่อผู้ซื้อเป็นนิติบุคคลที่ต้องนำภาษีซื้อไปใช้ แบบเต็มรูปต้องมีชื่อ ที่อยู่ และเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของผู้ซื้อครบถ้วน ระบบออกได้ทั้งสองแบบ

เริ่มใช้ฟรีวันนี้

สมัครแล้วเปิดร้านขายได้ทันที ไม่ต้องใส่บัตรเครดิต

เข้าใช้งาน POSGOGO